غارنوردی و طبیعت گردی درست باید به گونه ای انجام پذیرد که هنگام خارج شدن از آن هیچ اثری از ما باقی نمانده باشد.

غار ذکریا (رازی)، استان فارس استهبان، اکتشاف گروه آرش شیراز، (روزنامه همشهری ش 3921)گزارش تصویری هیئت کوهنوردی زرقان -تاریخچه اکتشاف در سایت باشگاه شیراز جوان

غار ذلف آباد(مصنوعی)، شمال اراک از توابع فراهان، منصوب به شهر قدیمی ذلف آباد، (کوه ها و غارهای ایران، احمد معرفت) - وبلاگ ملک اراک-عکسهای مرتبط در وبلاگ خوئین

غار ذهابی - سفید کوه میرزا وند چله - لرستان -سایت غارنوردی در ایران
غار راکاد، مهاباد -نام انگلیسیRakad Cave  - در دهکده اندرقاش در 18 کیلومتری مهاباد دخمه نسبتا بزرگی در دل کوه وجود دارد که از لحاظ سبک و شیوه حجاری ، شبیه دخمه های هخامنشی در تخت جمشید و نقش رستم است . این دخمه را اهالی محل به نام راکاد می شناسند . به استناد تحقیقات و کاوش‌هاى باستان‌شناسى، دخمهٔ دیگرى نیز در اندرقاش وجود دارد که از لحاظ سبک و شیوهٔ حجارى، ‌ شبیه دخمه‌هاى هخامنشى در تخت جمشید و نقش رستم است. این دخمه را اهالى محل به نام راکاد مى‌شناسند. کویرها و بیابان های ایران

غار راغور کهلی، مشگین شهر، اردبیل، اسامی غارهای ایران - کارگروه غارشناسی ایران
غار رباط (رباط علیا)،
استان مرکزی، غرب خمین، روستای رباط - گزارش اکتشاف باستان شناسی
غار آبی شهر ربط 
یک غار آبی در حین انجام عملیات احداث پارک بزرگ شهر ربط در تپه ی سرچشمه ی واقع در محدوده ی خدماتی این شهر کشف شد.آژانس خبری- تحلیلی زریان به نقل از روابط عمومی شهرداری ربط خانم قاسمیانی کارشناس ارشد زمین شناسی در بازدید میدانی از این غار اعلام کرد که با ادامه بازگشایی مسیر فعلی به سفره های عظیم آبی و سالن های بزرگ پر از قندیل های رنگارنگ و خارق العاده خواهد رسید
در اولین روز اکتشاف این غار آبی 30 متر از مسیر این غار بازگشایی شده است.گزارش و عکس

غار رُتیل، كرمانشاه - این غار در مسیر کرمانشاه به کرند و ریجاب در جهت زیارتگاه بابا یادگار واقع شده است. طول این غار ۳۶۶ متر است. براى ورود به این غار، باید وسایل کوهنوردى در اختیار داشت. بخش‌هایى از این غار هنوز ناشناخته مانده است. سایت ویستا -غارنوردی در ایران

غار رحمت آباد، خوانسار، مهرداد حاجی هاشمی

غار رخ 1، چهار محال و بختیاری، فرخ شهر، سعید محمدی سایت غارهای ایران
غار رخ 2، چهارمحال و بختیاری، فرخشهر، سعید محمدی سایت غارهای ایران
غار رختیان، منطقه حفاظت شده سالوک، خراسان، اسفراین، ویکی پدیا
غار رستم دزد،
استان تهران، فیروز کوه

غار رستم میدان، (افقی، تاریخی)،  ساری-  چهاردانگه- بین سفیدکوه و کوه شاهدژ، گروه کوهنوردی چکاد ساری

غارهای اطراف رصد خانه مراغه، وبلاگ زیبایی های مراغه

غار رفته، آذربایجان غربی، مهاباد، منطقه منگور
غاررمه کش، کهکیلویه و بویر احمد، روستای ایندک، دقیقا درجنوب شرقی آرامستان شهدا است.
وبلاگ ایندک
غار روباه
: این غار در 95 کیلومتری جنوب شهرستان سراوان در بخش بم پشت در شهر سیرکان واقع شده‌.

غار روبیات، خراسان جنوبی،میراث فرهنگی خراسان جنوبی

غار رودافشان، غار رود افشان در موقعیت جغرافیایی 35 درجه و 38 دقیقه و در ارتفاع 1945 متر از سطح دریا و بر بالای ارتفاعات شمال شرقی روستای رود افشان واقع گردیده است و از مشخصات بارز این غار میتوان به دهانه آن با ارتفاع 20 متر و طول 29 متر و نیز آثار ها و ستونهای استالاکتیت و استالاگمیت در طول راهروهای آن اشاره کرد. این غار در دهکدهٔ رودافشان شهرستان فیروزکوه و در کوهستان البرز مرکزى واقع است. غار رودافشان در مسیر راه کوه‌نوردانى است که به ارتفاعات منطقه صعود مى‌کنند. درون غار پوشیده از مواد آهکى است که به صورت قندیل‌هایى از سقف غار آویزان شده است. هم‌چنین در داخل غار چاله‌هایى وجود دارد که آبى زلال از دل صخره‌هاى سنگى آن بیرون مى‌آید. ارتفاع غار به اندازه‌اى است که به آسانى مى‌توان در آن حرکت کرد. سایت ویستا -غارنوردی در ایران

اشکفت روردونه، گچساران، روستای رودرونه، انجمن کوهنوردان ایران نمایندگی گچساران

غار ری زمین، استان البرز، کرج، آسارا (36 کیلومتری شمال کرج)، روستای ری زمین

غار ری کفتار، استان تهران، شهر ری

غار ریگ سفید مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش مرکزی، دهستان رباط نمکی، روستای ریگ سفید واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ویکی پدیا

غار (اشکفت) ریواس سیا ناو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مریوان، روستای سیاناو واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۶۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ویکی پدیا
غار رئیس
: نیاسر کاشان  همشهری آنلاین -گزارش تصویری مهر نیوز

غار زِآرو،  در كوههای اطراف محمدآباد صفاییه یزد،  اسامی غارهای ایران - کارگروه غارشناسی ایران

غار زاغ پور،  ساری-  چهاردانگه- برد، گروه کوهنوردی چکاد ساری

غار چاه زاغه، بروجرد،وبلاگ وایپر مجید کهالیان
غار زاغه بزرگه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خمین، بخش کمره، دهستان خرمدشت، روستای رباط علیا واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۰۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ویکی پدیا

غار زالنگ، استان البرز، طالقان، روستای سوهان
غار زالن گاه (ظالم گاه، زاغه سنگی) استان البرز، طالقان، روستای دنبلید -زندگینامه برادران امیدوار

غار زان، کرمانشاه، ارتفاعات بیستون (بهزاد جمشیدی)
غار زد2 - دشت زیلو کرمانشاه -
سایت غارنوردی در ایران
غار زرد، بم، کرمان،  اسامی غارهای ایران - کارگروه غارشناسی ایران

غار زرد قبا مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان ممسنی، بخش مرکزی، دهستان فهلیان، ۳ کیلومتری جنوب غرب فهلیان واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ویکی پدیا

غارهای زرد کمر 1 و 2 و 3، گلستان،باشگاه آفاق گرگان
غار زردکوه (4غار)، شهر کرد، در دامنه شمال شرقی قله های چال میشان و دوزرده،وبلاگ زیست کوه کوروش بلالی پور

غار زری، مشهد - در ۹ کیلومتری جنوب غربی شهر مشهد و در مسیر روستای گلستان و کوه‌های اطراف قرار دارد. دهانه غار در ارتفای ۱۰ متری از سطح زمین و به سمت غرب قرار دارد. مسیر غار دارای پیچ‌های زیادی است و درون این غار آب وجود ندارد. ویکی پدیا -نقشه غار در وبلاگ نمایندگی انجمن غاردر مشهد
(غار زرین،زرین غار، زرین رود، زرین آباد، دودزا) 
زنجان نام انگلیسیZarrin Cave 
غار آهکی زرین غار، یکی از زیباترین غارهای کشف شده استان زنجان می باشد که در ضلع غربی جاده ترانزیت زنجان – همدان و در 35 کیلو متری شهرستان خدابنده مشرف به روستای زرین رود بین روستاهای داش بلاغ و آق بلاق و در طول محور غارهای علیصدر و کتله خور قرار گرفته است این غار در اسفند ماه سال 1384 بعد از زلزله منطقه فوق توسط مردم روستا شناسایی و به کارشناسان منطقه گزارش گردید.
هیئت کوه نوردی استان به سرپرستی یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان اولین گروهی بودند که در اردیبهشت ماه سال 1385 از غار بازدید و بررسی های اولیه را انجام دادند. براساس اطلاعات هیئت کوه نوردی این غار دارای یک ورودی بوده که ارتفاع این ورودی 1850 متر از سطح دریا می باشد ولی ارتفاع درونی آن در نقاط مختلف متفاوت است برخی از قسمتها تنگ و تاریک می شود که باید به حالت سینه خیز از آن عبور کرد. قسمتهای ورودی این غار کاملاً خشک است که بعد از رسیدن به قسمتهای پایین تر با چشمه هایی مواجه می شویم که این چشمه ها رابط بین طبقه فوقانی و تحتانی غار می باشند. آبی بسیار سرد و قابل شرب با عمق های متفاوت 1 تا 40 متر در آن وجود دارد. هوا در داخل غار جریان دارد و با طی مسافت طولانی تنفس مشکل نمی شود.این غار دارای چندین طبقه است که دو طبقه آن شناسایی شده و دارای تونل های فرعی و استالاکتیتها و استالاگمیتها و ستونهای بسیار درگذرگاههای اصلی و قندیلهای مخروطی آویزان از سقفها می باشد که بر اثر داشتن ناخالصی رنگهای متنوعی به خود گرفته اند و آنهایی که ترکیباتی به همراه نداشته اند به صورت بلورهای شیشه ای بسیار شفاف خوشه ای و درختی دیده می شوند.از جمله ویژگیهای بارز و اساسی این غار که با غارهای مشابه در منطقه آن را متمایز می سازد این است که غار زرین غار خشکی و آبی است و دریاچه های متعدد در دالانهای آن وجود دارد. کویرها و بیابان های ایران -سایت غارنوردی در ایران -گزارش شناسایی در وبلاگ سعید هاشمی نژاد

غار زرین گیاه، به عمق 50 متر، در تاریخ 20/04/91 پس از بررسی غار زمان به موقعیت غار زرین گیاه ( موقعیت N33 49' 43.2" E49 27' 25.7" ) که قبلا مورد ارزیابی اولیه قرار گرفته بود رفته و با کارگاه گیری از بلوکه سنگی در کنار دهانه غار وارد آن شده و ابتدای غار از شکاف موجود در داخل غار برای جلوگبری از شکست طناب یک میانه گرفته و پس از عبور سه دهلیز که دهلیز سوم آن به دلیل طول زیاد دو متری آن مسیر رو سخت میکنه وارد یک تالار بزرگی ( 20*20 متر) رسیده که در داخل آن تعداد کمی چکیده و چکنده زیبا وجود داشت و ریزش بخشی از تالار به وضوح به چشم می خورد در داخل تالار فضله هایی وجود داشت ولی اثری از پرنده و یا خفاش به چشم نمی خورد. اعضای گروه : احسان رحیمی ( سرپرست )، خسرو رحیمی ، امین احمدی و مسعود مظفری -وبلاگ کوهنورد آزاد، احسان رحیمی

غار چاه زمان، در تاریخ 28/02/91 در ارتفاعات استان مرکزی (مختصات N33 50' 11.9" E49 28' 14.9") غاری مورد بررسی قرار گرفت که گروه موفق به فرود به عمق 100 متر داخل آن شد انتهای غار به تالاری رسیده که پس از بررسی های بیشتر دهلیزی عمودی در کنار تالار مشاهده شد که عمق تخمینی آن بالای 50 متر در در نظر گرفته شده ولی به دلیل کم داشتن طناب موفق به ادامه مسیر نشدیم تا این که در تاریخ 20/04/91 دوباره به سمت غار حرکت کرده و پس از فرود 100 متر اول وارد دهلیز تنگ عمودی شدیم ولی به دلیل فضای بسیار تنگ دهلیز در حدود قطر 20 سانتی متر موفق به ادامه مسیر نشدیم و فقط حدود 15 متر از دهلیز را پیمایش کردیم. اعضای گروه : احسان رحیمی ( سرپرست ) ، خسرو رحیمی، امین احمدی و مسعود مظفری. -وبلاگ احسان رحیمی

غار زمرد (چرخ الماس) این غار در دره انجیر تفت قرار دارد. از جمله پژوهش‌هایی که در خصوص این غار صورت گرفته است بازدید 12 ساعته یک گروه می‌باشد که توسط خانیکف شرح داده شده است. وی می‌نویسد: «نمونه سنگ‌های غار نشان‌دهنده رگه‌های نقره و سنگ فیروزه است». در مورد این غار افسانه‌های بسیاری توسط مردم نقل می‌شود از جمله می‌گویند هنگامی که «شداد» برای ساختن بهشت خود از تمام طلا و جواهرات روی زمین استفاده کرد، برای بدست آوردن طلا به این غار آمد. سایت گروه صنعتی پاکمن

غار زنان، زه نان - سایت غارنوردی در ایران
غار زندان افغان (دق کشکولی)، استان تهران، ورامین -سایت گردش24

غار زندان چاوه، آذربایجان غربی بوکان - مسعود رمضان زاده سایت غارهای ایران
غار زنده به گور، کوه قیصری، چهار محال و بختیاری،  اسامی غارهای ایران - کارگروه غارشناسی ایران

غار زنگتول، ارتفاعات 500 متری روستای یالبندان، نزدیکی نمک آبرود مازندران، غاری است آبی با عمق تقریبا 8 متر که بدون غواصی امکان پیمایش ندارد. شناسایی گروه غارنوردان البرز

غار زنگعلیان (هفت اتاق)، استان کرمانشاه، مسیر شهر کرمانشاه به سمت اسلام آباد غرب، پس از بیست کیلومتر و نرسیده به کارخانه سیمان غرب (برادران مدلل) – کارخانه در سمت راست جاده بر دامنه کوه زنگعلیان قرار دارد، دره انتهای جاده خاکی قبل از کارخانه، سمت راست دره، 

غار زنگیان شهر کرد - سایت انجمن غار و غارشناسی ایرانیان
غار زنگیان، استان مازندران، قائم شهر، شیرگاه، زیر آب، شیر کلا، گر رودبار، روستای زنگیان، کویرها و بیابان های ایران و وبلاگ زنگیان
غار زیر آب، اراک ارتفاع از سطح در یا 2245 متر، ارتفاع پیموده شده تا دهانه 665 متر، ارتفاع غار از سطح دریا 2900 متر، ارتفاع عمودی غار حدود 125 متر. گزارش وبلاگ مجید کهالیان

غار زیلو، استان کرمانشاه، شمال غرب کرمانشاه، ارتفاع 2500 متری کوه عالیوار، مشرف به دره شیرعلی (تنگ شیرعلی)

غار زین کوه (مر خرس)، کنگاور، امکان دسترسی از روستای بردینه می باشد. (علی حبیبی)

غار زینه‌ گان، ایلام نام انگلیسی Zinegan Cave - غار شگفت‌انگیز زینه‌گان در ۵ کیلومترى جنوب شرقى شهر صالح‌آباد و در فاصله ۵۲ کیلومترى شهر ایلام قرار دارد. این غار روباز که بیش از یک کیلومتر طول دارد، ‌ داراى آب فراوان، دهلیزهاى آبگیر، قندیل‌هاى متعدد و آبچک‌هاى طبیعى و بسیار جالب مى‌باشد .هواى داخل غار بسیار سرد و مطبوع است. در حالى که منطقهٔ‌ صالح‌آباد در تابستان حدود بیش از ۴۰ درجه گرما دارد، ‌ اختلاف هواى بیرون غار با درون آن تقریباً ۵۰ درجه است و به همین دلیل آن را غار بهشت نیز مى‌نامند. سرخس‌ها، جلبک‌ها، گل‌ها و گیاهان خودروى داخل غار، رنگ سنگ‌ها، پیچ و خم داخل غار، لب‌هاى به هم دوخته قسمت‌هایى از سقف غار همه و همه حکایت از شگفتى‌‌هاى طبیعت دارد. این غار یکى از جاذبه‌هاى مهم توریستى استان ایلام است. کویرها و بیابان های ایران - عکسهای غار از گروه کوهنوردی سالار یزد

غار زیویه، کردستان، سقز، زیویه، پیام رضا بخش